Openbare toiletten in Amsterdam: waar kun je (gratis) naar de wc?

Amsterdam telt volgens de gegevens van de gemeente 177 openbare toiletten en urinoirs. Dat klinkt als genoeg voor een stad van deze omvang. Tot je gaat kijken wat er precies achter dat getal zit.

Van die 177 voorzieningen zijn er 82 een urinoir — een krul, een plaskruis of een verzinkbaar urinoir. Bruikbaar als je staand kunt plassen, en anders niet. Blijven er 95 echte toiletten over. Daarvan zijn er 43 alleen in het seizoen open (meestal mei tot en met september, een aantal alleen bij warm of zonnig weer) en zitten er 14 in een parkeergarage, waar je vaak een parkeerkaart voor nodig hebt.

Wat er dan overblijft: 38 openbare toiletten die het hele jaar door voor iedereen bruikbaar zijn. In een stad met bijna een miljoen inwoners en tientallen miljoenen bezoekers per jaar.

Dat is precies waarom "waar is hier een wc" zo'n vervelende vraag is om te googelen: het antwoord hangt af van wie je bent, hoe laat het is en welke maand het is. Daarom deze kaart, waarop je per locatie ziet wat het is, wat het kost en wanneer je er terechtkunt.

Wat kost een openbaar toilet in Amsterdam?

Bijna niets, en dat is het goede nieuws. Van de 177 voorzieningen zijn er 173 gratis. Bij vier betaal je 50 cent. Amsterdam is daarmee een stuk vriendelijker dan de stations en warenhuizen waar je zeventig cent tot een euro kwijt bent.

De uitzondering zit hem niet in het geld maar in de toegang: de veertien toiletten in parkeergarages staan als "alleen toegankelijk met parkeerkaart" geregistreerd. Gratis, maar niet voor iedereen.

Zijn openbare toiletten in Amsterdam gratis?

Bijna allemaal. Van de 177 voorzieningen op de kaart zijn er 173 gratis; bij vier betaal je 50 cent. Toiletten in parkeergarages zijn vaak alleen bereikbaar als je een parkeerkaart hebt.

Het centrum: veel voorzieningen, weinig toiletten

Waar vind ik een openbaar toilet in het centrum van Amsterdam?

In het centrum staan de meeste voorzieningen, maar het grootste deel daarvan is een Amsterdamse krul of een plaskruis: een urinoir voor mannen. Zoek je een toilet met een deur, filter dan op de kaart en let op de vermelding bij de locatie.

Rond de grachtengordel, het Leidseplein en de Nieuwmarkt is de dekking op papier het beste van de stad. Maar juist daar bestaat het aanbod voor een groot deel uit urinoirs. Wie met kinderen op stap is, of gewoon een deur wil, heeft er in de praktijk weinig aan.

Waar staan de Amsterdamse krullen?

Er staan 37 Amsterdamse krullen in de stad, de gietijzeren urinoirs uit de 19e eeuw. Ze staan vooral in en rond het centrum en zijn allemaal gratis, maar alleen bruikbaar voor mannen.

De krul is een van de weinige stukken straatmeubilair waar Amsterdam echt om bekendstaat, en er zijn er meer van dan van welke andere voorziening ook. Dat vertelt in één cijfer hoe de stad haar toiletvoorzieningen historisch heeft ingericht.

Amsterdam-Zuid, de Pijp en de parken

Buiten het centrum verschuift het beeld. In Zuid en de Pijp staan minder voorzieningen per vierkante kilometer, maar het aandeel echte toiletten ligt er hoger — onder meer doordat de grote parken eigen toiletgebouwen hebben.

Het addertje is het seizoen. Veel parktoiletten en alle plaskruizen zijn zomervoorzieningen: 73 locaties staan geregistreerd als "alleen in de zomermaanden", en zeven zelfs als "alleen bij zonnig weer en warmer dan 20 graden". In het Vondelpark of het Oosterpark op een druilerige dag in november is de kaart dus een stuk leger dan in juli.

Hoeveel openbare toiletten heeft Amsterdam?

Op onze kaart staan 177 openbare voorzieningen. Daarvan zijn er 82 urinoir — alleen bruikbaar voor mannen. Van de 95 echte toiletten zijn er 43 alleen in het seizoen open en zitten er 14 in een parkeergarage, waardoor er 38 overblijven die het hele jaar door voor iedereen toegankelijk zijn.

Toegankelijkheid

Zijn er rolstoeltoegankelijke openbare toiletten in Amsterdam?

Ja, 41 van de toiletten op de kaart staan als rolstoeltoegankelijk geregistreerd. Een deel daarvan is een seizoenstoilet, dus in de winter zijn er minder beschikbaar.

Dat is naar verhouding een behoorlijk aandeel: van de 95 echte toiletten is bijna de helft toegankelijk. Wel geldt hier hetzelfde seizoensvoorbehoud, en de registratie zegt niets over of de deur op dat moment daadwerkelijk open is.

's Avonds en 's nachts

Zijn er 's nachts openbare toiletten open in Amsterdam?

Negen voorzieningen zijn juist alleen 's nachts in gebruik: verzinkbare urinoirs die in uitgaansgebieden omhoog komen. Voor een toilet ben je 's nachts meestal aangewezen op horeca.

Die verzinkbare urinoirs staan overdag onder het wegdek en komen in de avond omhoog op plekken waar veel uitgaanspubliek loopt. Nuttig, maar ook hier: staand plassen of niets. Eén locatie sluit een half uur voor zonsondergang, wat in december betekent dat hij om vier uur 's middags al dicht is.

Wat deze kaart niet is

Eerlijk zijn over de grenzen hoort erbij. Deze kaart toont openbare voorzieningen in Amsterdam: geen horeca, geen warenhuizen, geen stations, en geen andere steden. De gegevens komen van de gemeente en gaan over hoe een voorziening geregistreerd staat, niet over of hij vandaag daadwerkelijk werkt of schoon is.

Voor onderweg blijft de praktische route vaak dezelfde als altijd: een café waar je iets drinkt, een bibliotheek of een warenhuis. Wat deze kaart toevoegt is het antwoord op de vraag of er überhaupt iets openbaars in de buurt is voordat je daarnaar op zoek gaat.

Wil je de losse locaties liever als lijst doorlopen, met naam en routebeschrijving per plek? Die staat op de overzichtspagina met openbare toiletten in Amsterdam.